Ішкі істер министрлігі қазақстандықтарды кибералаяқтардың жаңа схемасы туралы ескертті. Қылмыскерлер жасөспірімдерге SIM-карталар мен мессенджер аккаунттарын тіркегені үшін ақша ұсынып, кейін бұл нөмірлерді алаяқтық қоңыраулар мен хат алмасулар үшін пайдаланады.
ІІМ атап өткендей, SIM-карталарды, аккаунттарды және қолжетімділікті үшінші тұлғаларға беру қылмыс жасауға жәрдемдесу ретінде бағалануы мүмкін.
Схема қалай жұмыс істейді
ІІМ Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаментінің мәліметінше, алаяқтар өз атына жаңа нөмір рәсімдеуге дайын жасөспірімдерді іздейді.
Одан кейін бала:
• SIM-картаны іске қосады;
• нөмірді мессенджерлерге немесе әлеуметтік желілерге байланыстырады;
• қолжетімділікті басқа адамдарға береді.
Кейін бұл аккаунттар жалған пайдаланушы атынан қоңырау шалу, хабарлама тарату және хат алмасу үшін қолданылады. Осылайша алаяқтар өздерінің нақты деректерін жасырып, тергеуді қиындатады.
Бұл неге қауіпті
Жасөспірім алаяқтыққа тікелей қатыспаса да, нөмірді тіркеу және қолжетімділікті беру құқықтық салдарға әкелуі мүмкін.
ІІМ мұндай әрекеттер алаяқтыққа қатысу ретінде қарастырылуы мүмкін екенін атап өтті. Жауапкершілік тек алдаудың өзі үшін емес, оны жасауға көмектескені үшін де қарастырылады.
Алаяқтар неге жасөспірімдерді іздейді
2026 жылдың басынан бастап Қазақстанда SIM-карталарды тіркеудің жаңа ережелері қолданылады. Нөмірді сатып алу және толық пайдалану үшін биометриялық сәйкестендіруден өту қажет.
Осыған байланысты алаяқтарға анонимді нөмірлерді жаппай сатып алу қиындады. Сондықтан олар SIM-картаны өз атына тіркеуге дайын адамдарды іздейді. Жылдам табыс табу туралы уәделерге сенетін жасөспірімдер қауіп аймағында қалып отыр.
ІІМ қандай кеңес береді
Полиция бірнеше ережені сақтауға кеңес береді:
• күмәнді жолмен алынған SIM-карталарды сатып алмау және пайдаланбау;
• өз аккаунттары мен қолжетімділікті басқа адамдарға бермеу;
• абоненттік нөмірлерді үшінші тұлғаларға беру үшін рәсімдемеу;
• күмәнді ұсыныстар немесе әрекеттер туралы құқық қорғау органдарына хабарлау;
• ата-аналар балаларға SIM-карталарды тіркеу арқылы «оңай табыс табу» қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін екенін түсіндіруі керек.