2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимі (АСР) қолданыста. Бұл режим табысы аз әрі тұрақты емес жеке тұлғаларға арналған және жеке кәсіпкер (ЖК) ретінде тіркелмей-ақ заңды түрде жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Режим E-Salyq Business мобильді қосымшасы арқылы қолданылады және табысты есепке алу мен міндетті төлемдерді төлеудің жеңілдетілген тәртібін көздейді.
Қазақстанда қанша өзін-өзі жұмыспен қамтыған бар
2026 жылдың 1 ақпанындағы жағдай бойынша Қазақстанда 193 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға тіркелген. Бұл — арнайы салық режимі аясында ресми түрде жұмыс істеп жүрген адамдардың деректері.
Қандай қызмет түрлеріне рұқсат етілген
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар Үкімет қаулысымен бекітілген 40 қызмет түрімен айналыса алады. Олардың қатарына, мысалы, мыналар кіреді:
• тұрғын үйді жалға беру;
• такси қызметі;
• аяқ киім жөндеу;
• сылақ және бояу жұмыстары;
• тұрмыстық және ұсақ қызметтер.
Бір немесе бірнеше қызмет түрімен қатар айналысуға рұқсат етіледі. Қызметтерді жеке тұлғаларға да, бизнеске де көрсетуге болады.
ЖК ретінде тіркелу қажет пе
Жоқ. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін жеке кәсіпкер ретінде тіркелу талап етілмейді. Жеке тұлға өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып саналады, егер:
• E-Salyq Business қосымшасында авторизациядан өткен болса;
• тиісті ай үшін табысын көрсетсе.
Алғашқы чектің қалыптасқан күні өзін-өзі жұмыспен қамтудың басталу күні болып есептеледі.
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған ретінде қалай бастауға болады
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесінде жұмыс бастау үшін:
1. E-Salyq Business қосымшасын жүктеу (Play Market, App Store немесе App Gallery).
2. Электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) арқылы авторизациядан өту.
3. Чек қалыптастыру арқылы табысты тіркеу қажет.
Қосымша өтініштер тапсыру немесе салық органдарына бару талап етілмейді.
Салықтар мен міндетті төлемдер
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін біріңғай төлем белгіленген:
• жеке табыс салығы (ЖТС) — 0% (төленбейді);
• әлеуметтік төлемдер — табыстың 4%, оның ішінде:
• міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) — 1%;
• әлеуметтік аударымдар — 1%;
• міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) — 1%;
• жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) — 1%.
Өзге салықтар мен міндетті төлемдер қарастырылмаған.
Есептілік және табысты есепке алу
Салық есептілігін тапсыру талап етілмейді. Табыстар автоматты түрде есепке алынады:
• қалыптастырылған чектер негізінде;
• мемлекеттік ақпараттық жүйелердің деректерін пайдалану арқылы.
Қосымша әлеуметтік төлемдер сомасын өзі есептейді.
Егер табыс болмаса
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесі тек табыс болған айларға ғана қолданылады:
• табыс болмаса — ай үшін мәртебе қолданылмайды;
• табыс болмаған кезде әлеуметтік төлемдер төленбейді.
Қосымша әлеуметтік төлемдер сомасын өзі есептейді.
ЖК-дан өзін-өзі жұмыспен қамтуға көшу
2025 жылы патент бойынша немесе арнайы мобильді қосымша арқылы жұмыс істеген жеке кәсіпкерлер үшін 2026 жылғы 1 қаңтар мен 28 ақпан аралығында өтпелі кезең белгіленген.
Өзін-өзі жұмыспен қамтуға көшу үшін:
• жеке кәсіпкер ретінде есептен өз бетінше шығу;
• мұны E-Salyq Business қосымшасында алғашқы чек қалыптастырғанға дейін жасау.
Егер ЖК есептен шықпаса және жеңілдетілген декларацияға өтпесе, салық органдары оны 2026 жылғы 1 наурызда автоматты түрде есептен шығарады.